dinsdag 18 april 2017

Hannie Schaft

Zondag vierden we de opstanding van Jezus. Of het vinden van de eieren. In Nederland kun je de feestdagen gelukkig nog steeds naar eigen inzicht invullen. Dat is vrijheid.
Dat sommigen, onder het mom van het verdedigen van onze vrijheid of 'joods-christelijke cultuur', juist nogal wat van die vrijheid willen afknabbelen, is inmiddels een gegeven. Dat nogal wat Turkse Nederlanders hun vrijheid gebruikten om te stemmen vóór de inperking van vrijheden in hun land van herkomst, weten we sinds zondag ook.
Met dat soort gedachten zwerf ik een dag later door Haarlem-Oost. Het is Tweede Paasdag. Het is ook 17 april 2017, de 72ste sterfdag van Hannie Schaft. De jaarlijkse Hannie Schaft-herdenking is eind november, wat samenhangt met haar herbegrafenis herfst '45. De dag waarop ze werd vermoord gaat tamelijk stil voorbij.
Ik kom langs de straten die haar medestrijders Freddie en Truus Oversteegen drie jaar terug naar zich vernoemd kregen. Daarachter ligt de Hannie Schaftstraat. In verval. Het woonblok met winkels - slagerij Leeuwenburgh, tabakszaak Roodbol - is nu ruïne. De aanblik is dus troosteloos, maar toch ook hoopvol. Hier komt nieuwbouw. De wederopstanding van een straat genoemd naar een vrouw die vocht voor de vrijheden onze feestdagen te vieren zoals we willen, is nabij. En dat in de lente.
Eerder geplaatst als 60 seconden in HD van 18 april

copyright RS


dinsdag 24 januari 2017

Arnout

copyright RS
Of het te maken had met alle onrust die er momenteel op de krant heerst vanwege de bezuinigingsplannen, weet ik niet zeker, maar voor het eerst had ik er dit jaar niet bij stilgestaan; niet op de dag zelf althans. Het was afgelopen woensdag precies vier jaar geleden dat onze collega Arnout Heemskerk stierf. Deze zondag ben ik alsnog naar zijn graf op de prachtige begraafplaats aan de Bergweg in Bloemendaal gefietst.
Het is raar om te bedenken dat het op de kop af vier jaar geleden is dat we hier, op deze plek, met zijn allen in een dik pak sneeuw stonden om één voor één een bloem in een peilloos diep en koud gat met onderin die kist te gooien. De datum op de steen die hier nu ligt, laat echter geen ruimte aan twijfel: zó lang is het geleden. Roodborstjes en koolmeesjes fladderen rond, een eekhoorn duikt achter een grafzerk weg en mijn gedachten springen van herinnering op herinnering.
,,Je hebt verdorie al víer jaar geen enkel stukkie getikt, Arnout...'', mompel ik. ,,Je wordt gemist..''
Op dat moment klinkt ineens een druk geratel, alsof iemand als een bezetene op een toetsenbord aan het rammelen is - gedreven, bevlogen, verbeten maar toch vrolijk, en met iets te harde aanslag. Een beetje zoals Arnout dus. Ik kijk op. Hoog in een boom zit een specht.

Eerder geplaatst als 60 seconden in HD van 23 januari

vrijdag 2 december 2016

Andere tijden

Daar stond ik dan, lieve laatste rederijker, afgelopen maandag, op jouw veertiende sterfdag: met m'n oude legerkisten in de zwarte klei te turen naar een gat in de grond met daarin de sporen van ruim tweeduizend jaar oude Haarlemse geschiedenis. Haarlem bestaat niet, zei jij, en dat geeft alle ruimte om de geest te laten dwalen.
Ik zag ploegsporen, getrokken met een zogeheten 'scheurploeg', zo vertelde de archeoloog. Ik proefde dat woord, terwijl ik keek naar de welhaast perfecte ruitvormen in het oude duinzand. In gedachte zag ik de boer met os door het landschap trekken, ver voor Christus, stad en Bavo. Dat waren 'andere tijden', inderdaad.
Gek, maar in mijn besef van tijd zit er niet eens heel veel tussen twee millennia en die veertien jaar die er nu is verstreken sinds jij het loodje legde.
De wand van het gegraven gat liet zien hoe het duin op de oude strandwal naar het westen toe afvlakte tot waar het veen was ontstaan.
Niet ver van dit Delftplein, achter Hermans- en Revestraat, hebben ze een pad naar je vernoemd: Het Lennaert Nijghpad. Precies boven op die strandwal meandert dat pad door het groen van een niet onaardig parkje richting kerktoren en kroeg. Het is Beerenburgerweer, dus kom we gaan.

Eerder geplaatst als 60 seconden in HD van 30 november

woensdag 16 november 2016

Annabel aan het Spaarne

Zeven jaar denk ik dat ze was, wachtend langs het Spaarne op de boot met Sint en Pieten. Op haar wangen had ze een paar roetvegen en op haar hoofd een pietenmutsje. Helder blauwe ogen tuurden zenuwachtig de rivier af. Vol verwachting, zoals dat in deze tijd van het jaar heet.
,,Weet je al wat je van Sinterklaas wil hebben?'', vroeg ik, zomaar eigenlijk. ,,Jáááá'', zei ze met zo'n langgerekte jongemeisjes-á. ,,Een Teska Newborn Kitten.''
Een wat?! Ik had geen idee waar ze het over had. ,,Een robotkatje'', verduidelijkte ze.
,,Wil je niet liever een echt katje?'', vroeg ik. ,,Nee...'', klonk het met een blik op mama achter haar. Ha, mama zag een echte kat niet zitten, zoveel was duidelijk.
Ik dacht aan Annabel. Annabel had ooit de hoofdrol in de prachtige Sinterklaasfilm 'Een Huis in een Schoen'. Dat was in 1971, een andere tijd. Hoofdpiet toen was een meneer die later nog eens - wit geschminkt! - verder zou gaan als rechercheur De Cock ('met c-o-c-k'). Er heerste woningnood in Nederland. Annabel, die met haar moeder en pas geboren broertje in een piepklein huisje woonde, wilde van Sinterklaas een écht huis. Dat werd niet direct begrepen. Ze kreeg aanvankelijk een poppenhuis. Later kwam dat toch nog goed. Dus wie weet, Annabel van langs het Spaarne, wie weet.

Eerder geplaatst als 60 seconden in HD van 14 november.

zondag 23 oktober 2016

Licht

Een van mijn vaste Haarlemse cafés heeft een nieuw verlichtingssysteem op de wc. Ik geef toe, ik heb geaarzeld over de vraag of ik dat nou op deze plek met u moest delen. Maar aangezien dit toch een life-changing gebeurtenis is voor nogal wat bezoekers van dat etablissement, wil ik het u niet onthouden.
Dat het lichtknopje pal naast de toiletpot aan vervanging toe was, leed geen twijfel. De behuizing van de lichtschakelaar ontbrak. Dat bracht minimaal het gevoel met zich mee dat je elk moment geëlektrocuteerd kon worden. En geloof me, dat is een vervelend gevoel zo vlak voordat je je gulp open ritst.
Op de plek van die schakelaar - nog steeds pal naast de pot dus - zit nu een klein kastje. Zonder knopje. Dat zorgt even voor verwarring totdat je erachter komt dat dat kastje er vanaf nu voor zorgt dat het licht in de wc vanzelf aangaat. Zonder enige aanraking!
Een bewegingssensor voor het licht. In de wc. Gemak dient de mens. Het is ook wel zo hygiënisch, bedacht ik me, al plassende.
En toen ging het licht uit...
De sensor geeft de plassende mens beperkt de tijd. Had ik te lang getreuzeld bij het bewonderen van de nieuwe schakelaar? En nu? Voortaan bewegend plassen om het licht aan te aan te houden?
Ik mis de oude schakelaar.

Eerder geplaatst als 60 seconden in HD van 21 oktober